Leptospirosis lây sang người qua đường nào? Cách phòng tránh hiệu quả

Leptospirosis hay còn gọi là bệnh Lepto là bệnh truyền nhiễm do xoắn khuẩn Leptospira gây ra. Đây là một bệnh có khả năng lây từ động vật sang người, đặc biệt đáng lưu ý trong mùa mưa, mùa ngập lụt hoặc tại những khu vực có nhiều chuột và nguồn nước ô nhiễm.

Vậy Leptospirosis lây sang người qua đường nào? Chó mắc Lepto có lây cho người không và cần làm gì để phòng tránh? Cùng tìm hiểu những thông tin quan trọng dưới đây.

Leptospirosis có lây sang người không?

Có. Leptospirosis là một bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người.

Vi khuẩn Leptospira có thể tồn tại trong cơ thể nhiều loài động vật như:

• Chuột và các loài gặm nhấm.
• Chó.
• Gia súc.
• Động vật hoang dã.

Sau khi nhiễm bệnh, động vật có thể thải vi khuẩn ra môi trường thông qua nước tiểu. Từ đó, đất, nước, bùn hoặc các vật dụng xung quanh có thể trở thành nguồn lây nhiễm cho con người.

Trong đó, chuột được xem là một trong những vật chủ mang mầm bệnh quan trọng, đặc biệt tại khu dân cư, trang trại, khu vực ngập nước hoặc nơi vệ sinh môi trường chưa đảm bảo.

Leptospirosis lây sang người qua đường nào?

Con người thường nhiễm Leptospirosis khi tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với nước tiểu của động vật mang vi khuẩn.

1. Tiếp xúc với nước tiểu của động vật nhiễm bệnh

Đây là một trong những con đường lây truyền cần đặc biệt lưu ý.

Người có thể tiếp xúc với vi khuẩn khi:

• Vệ sinh khu vực chó đi tiểu.
• Chăm sóc động vật đang mắc bệnh.
• Xử lý chất thải của vật nuôi.
• Làm việc tại khu vực có nhiều động vật hoặc chuột.

Vi khuẩn có thể xâm nhập qua vết trầy xước trên da hoặc niêm mạc mắt, mũi và miệng.

2. Tiếp xúc với nước hoặc đất bị nhiễm khuẩn

Đây là con đường lây phổ biến, đặc biệt trong mùa mưa.

Nước tiểu của chuột hoặc động vật nhiễm bệnh có thể làm ô nhiễm:

• Vũng nước đọng.
• Nước lũ.
• Ao hồ.
• Bùn đất.
• Cống rãnh.
• Khu vực ẩm thấp quanh nhà.

Nếu người có vết thương trên da hoặc tiếp xúc trực tiếp với nguồn nước nhiễm khuẩn, nguy cơ mắc bệnh có thể tăng lên.

Đây cũng là lý do Leptospirosis thường được quan tâm nhiều hơn trong thời điểm mưa kéo dài hoặc xảy ra ngập lụt.

3. Tiếp xúc với vật dụng hoặc thực phẩm bị ô nhiễm

Các vật dụng, thức ăn hoặc nguồn nước có dính nước tiểu của động vật mang khuẩn cũng có thể trở thành nguồn lây.

Do đó, cần đặc biệt chú ý đến việc bảo quản:

• Thức ăn.
• Nước uống.
• Thức ăn thú cưng.
• Dụng cụ ăn uống.
• Khu vực chứa thực phẩm.

Những nơi này nên được giữ sạch sẽ và hạn chế chuột tiếp cận.

Chó mắc Leptospirosis có lây sang người không?

Có khả năng.

Chó mắc Leptospirosis có thể bài thải vi khuẩn qua nước tiểu. Vì vậy, người chăm sóc chó cần thận trọng khi vệ sinh khu vực đi vệ sinh hoặc tiếp xúc với chất thải của chó đang mắc bệnh.

Tuy nhiên, không có nghĩa rằng chỉ cần tiếp xúc với chó là chắc chắn sẽ nhiễm bệnh.

Nguy cơ chủ yếu xuất hiện khi tiếp xúc với nước tiểu hoặc môi trường bị nhiễm vi khuẩn, đặc biệt khi trên da có vết trầy xước hoặc không sử dụng biện pháp bảo hộ phù hợp.

Nếu nghi ngờ chó mắc Lepto, nên đưa thú cưng đến cơ sở thú y để được kiểm tra và điều trị sớm.

Những ai có nguy cơ mắc Leptospirosis cao?

Một số nhóm thường xuyên tiếp xúc với động vật hoặc môi trường ô nhiễm có nguy cơ cao hơn, bao gồm:

• Bác sĩ và nhân viên thú y.
• Người chăn nuôi.
• Nông dân.
• Công nhân vệ sinh môi trường.
• Người làm việc tại cống rãnh.
• Người làm việc tại lò giết mổ.
• Người thường xuyên tiếp xúc với nước lũ, ao hồ hoặc bùn đất.

Người nuôi chó, mèo cũng cần chú ý nếu thú cưng có nguy cơ tiếp xúc với chuột, nước đọng hoặc động vật hoang dã.

Dấu hiệu Leptospirosis ở người cần chú ý

Sau khi tiếp xúc với nguồn có nguy cơ, người nhiễm Leptospirosis có thể xuất hiện một số biểu hiện như:

• Sốt.
• Đau đầu.
• Đau cơ.
• Mệt mỏi.
• Buồn nôn hoặc nôn.
• Đỏ mắt.
• Vàng da trong một số trường hợp nặng.

Các biểu hiện ban đầu có thể dễ nhầm với nhiều bệnh nhiễm trùng khác.

Nếu xuất hiện triệu chứng bất thường sau khi lội nước ngập, tiếp xúc với nước bẩn hoặc chăm sóc động vật nghi mắc Lepto, nên đến cơ sở y tế và thông báo rõ tiền sử tiếp xúc để được đánh giá phù hợp.

Không nên tự ý sử dụng kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Cách phòng tránh Leptospirosis lây sang người

Phòng bệnh cần kết hợp giữa vệ sinh cá nhân, bảo vệ thú cưng và kiểm soát môi trường sống.

1. Hạn chế tiếp xúc với nước bẩn và nước đọng

Không nên đi chân trần hoặc để da tiếp xúc trực tiếp với:

• Nước lũ.
• Vũng nước đọng.
• Cống rãnh.
• Ao hồ không đảm bảo vệ sinh.
• Khu vực có nhiều chuột.

Nếu bắt buộc phải làm việc trong môi trường này, nên sử dụng ủng và đồ bảo hộ phù hợp.

2. Che kín các vết thương trên da

Vi khuẩn Leptospira có thể xâm nhập qua những tổn thương nhỏ trên da.

Nếu có:

• Vết cắt.
• Trầy xước.
• Tổn thương da.

Nên che kín bằng vật liệu chống nước trước khi tiếp xúc với đất, nước hoặc chất thải động vật.

3. Rửa tay sau khi tiếp xúc với thú cưng

Sau khi:

• Dọn vệ sinh.
• Xử lý nước tiểu hoặc chất thải.
• Vệ sinh chuồng, lồng.
• Chăm sóc chó đang bệnh.

Nên rửa tay kỹ bằng xà phòng.

Khi xử lý chất thải của động vật nghi mắc Lepto, nên sử dụng găng tay và các biện pháp bảo hộ cần thiết.

4. Kiểm soát chuột trong khu vực sống

Chuột là một nguồn mang mầm bệnh quan trọng.

Để hạn chế nguy cơ:

• Giữ nhà cửa sạch sẽ.
• Không để thức ăn thừa qua đêm.
• Đậy kín thùng rác.
• Bảo quản thức ăn trong hộp kín.
• Hạn chế nơi trú ẩn của chuột.
• Không để thức ăn thú cưng ngoài trời quá lâu.

Kiểm soát chuột không chỉ giúp giảm nguy cơ Leptospirosis mà còn hạn chế nhiều bệnh truyền nhiễm khác.

5. Không để chó uống nước từ vũng nước đọng

Khi đi dạo, đặc biệt sau những trận mưa lớn, nên hạn chế để chó:

• Uống nước từ vũng nước.
• Lội trong khu vực nước bẩn.
• Tiếp xúc với nước lũ.
• Tiếp xúc với xác hoặc nước tiểu động vật hoang dã.
• Săn bắt hoặc tiếp xúc với chuột.

Nên chuẩn bị nước sạch riêng cho thú cưng khi đưa chó ra ngoài.

6. Tiêm phòng Leptospirosis cho chó

Vaccine là một trong những biện pháp quan trọng giúp bảo vệ chó trước Leptospirosis.

Lịch tiêm và loại vaccine phù hợp có thể phụ thuộc vào:

• Độ tuổi của chó.
• Tiền sử tiêm phòng.
• Khu vực sinh sống.
• Mức độ tiếp xúc với môi trường nguy cơ.

Chủ nuôi nên trao đổi với bác sĩ thú y để xây dựng lịch tiêm phòng phù hợp cho từng thú cưng.

7. Vệ sinh và khử khuẩn khu vực có nguy cơ

Nếu khu vực sinh hoạt của chó hoặc vật nuôi bị nhiễm nước tiểu, cần:

• Đeo găng tay khi vệ sinh.
• Làm sạch chất bẩn trước.
• Sử dụng dung dịch khử khuẩn phù hợp.
• Rửa tay kỹ sau khi hoàn tất.

Không nên để trẻ nhỏ hoặc thú cưng khác tiếp xúc với khu vực chưa được vệ sinh.

Mùa mưa cần đặc biệt đề phòng Leptospirosis

Mưa nhiều tạo ra môi trường ẩm ướt, nước đọng và ngập úng – những điều kiện thuận lợi để mầm bệnh từ nước tiểu động vật phát tán ra môi trường.

Đối với người nuôi chó, mùa mưa nên đặc biệt chú ý:

• Không cho chó uống nước đọng ngoài đường.
• Hạn chế để chó lội nước bẩn.
• Kiểm soát chuột quanh nhà.
• Vệ sinh chân và cơ thể chó sau khi đi ngoài trời.
• Theo dõi sức khỏe thú cưng.
• Đảm bảo lịch vaccine theo tư vấn của bác sĩ thú y.

Chủ động phòng ngừa cho thú cưng cũng là một cách giúp bảo vệ sức khỏe của cả gia đình.

Câu hỏi thường gặp về Leptospirosis

Leptospirosis có lây từ chó sang người không?

Có khả năng. Người có thể nhiễm vi khuẩn khi tiếp xúc với nước tiểu của chó mắc bệnh hoặc môi trường bị ô nhiễm bởi nước tiểu của chó.

Sờ vào chó mắc Lepto có bị lây không?

Việc vuốt ve chó thông thường không phải là con đường lây chính. Nguy cơ đáng chú ý hơn là tiếp xúc với nước tiểu, chất thải hoặc môi trường bị nhiễm vi khuẩn, đặc biệt khi da có vết thương.

Leptospirosis có lây qua nước không?

Có. Nước bị ô nhiễm bởi nước tiểu của động vật mang khuẩn là một trong những nguồn lây quan trọng, đặc biệt là nước lũ, nước đọng và nguồn nước không đảm bảo vệ sinh.

Chuột có truyền bệnh Leptospirosis không?

Có. Chuột và các loài gặm nhấm là những vật chủ mang Leptospira quan trọng và có thể thải vi khuẩn qua nước tiểu ra môi trường.

Có nên tự uống kháng sinh khi nghi nhiễm Leptospirosis không?

Không. Nếu có triệu chứng sau khi tiếp xúc với nguồn nguy cơ, nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán và chỉ định phương pháp điều trị phù hợp.

Kết luận

Leptospirosis lây sang người chủ yếu thông qua nước tiểu của động vật nhiễm bệnh hoặc môi trường như nước, đất và bùn bị ô nhiễm. Chuột là nguồn mang mầm bệnh đáng chú ý, trong khi chó mắc bệnh cũng có khả năng bài thải vi khuẩn ra môi trường.

Để bảo vệ cả thú cưng và gia đình, người nuôi nên chủ động kiểm soát chuột, hạn chế chó tiếp xúc với nước đọng, giữ vệ sinh môi trường, sử dụng đồ bảo hộ khi xử lý chất thải và thực hiện tiêm phòng theo hướng dẫn của bác sĩ thú y.

Đặc biệt trong mùa mưa và thời điểm ngập lụt, việc phòng ngừa Leptospirosis cần được chú trọng hơn để hạn chế nguy cơ lây nhiễm từ môi trường sang thú cưng và con người.