Các bệnh trên mèo mùa mưa thường gặp và cách phòng ngừa

Mùa mưa mang theo độ ẩm cao, môi trường ẩm ướt, nước đọng và sự gia tăng hoạt động của nhiều loại ký sinh trùng. Đây là những yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mèo tiếp xúc với một số tác nhân gây bệnh, đặc biệt ở mèo thường xuyên ra ngoài, mèo con hoặc mèo sống trong môi trường đông đúc.

Tuy nhiên, cần hiểu rằng mưa không trực tiếp gây bệnh cho mèo. Nguy cơ chủ yếu đến từ việc môi trường thay đổi tạo điều kiện thuận lợi cho một số mầm bệnh tồn tại, ký sinh trùng phát triển hoặc khiến mèo tiếp xúc nhiều hơn với nguồn lây.

Dưới đây là những bệnh trên mèo mùa mưa và vấn đề sức khỏe người nuôi nên lưu ý.

1. Bệnh cầu trùng ở mèo – Coccidiosis

Coccidiosis ở mèo là bệnh đường tiêu hóa do các động vật nguyên sinh thuộc nhóm cầu trùng gây ra.

Mèo bị nhiễm khi nuốt phải các oocyst – bào nang cầu trùng có trong môi trường bị ô nhiễm. Mèo con và những con đang chịu stress hoặc có sức khỏe yếu dễ biểu hiện triệu chứng hơn. Phần lớn mèo nhiễm cầu trùng có thể không biểu hiện bệnh rõ ràng, nhưng những trường hợp nặng ở mèo con có thể gây tiêu chảy, mất nước, chán ăn và sút cân.

Dấu hiệu cầu trùng ở mèo

Một số biểu hiện cần chú ý gồm:

• Tiêu chảy.
• Phân có nhầy.
• Một số trường hợp nặng có thể xuất hiện máu trong phân.
• Giảm ăn.
• Mất nước.
• Sụt cân.
• Khó chịu vùng bụng.

Trong mùa mưa, việc giữ khay cát, sàn nhà và khu vực sinh hoạt sạch, khô đặc biệt quan trọng để hạn chế tình trạng nhiễm phân và tái phơi nhiễm với ký sinh trùng.

2. Nhiễm Giardia ở mèo

Giardia là một loại ký sinh trùng đơn bào sống trong đường ruột. Mèo có thể nhiễm Giardia khi nuốt phải nang ký sinh trùng từ môi trường, nước hoặc vật dụng bị ô nhiễm.

Mèo cũng có thể vô tình nuốt phải tác nhân gây bệnh trong quá trình liếm và làm sạch bộ lông sau khi tiếp xúc với môi trường nhiễm bẩn.

Dấu hiệu mèo nhiễm Giardia

Mèo mắc Giardiasis có thể xuất hiện:

• Phân mềm, khó thành khuôn.
• Phân có mùi khó chịu.
• Phân có nhầy.
• Tiêu chảy kéo dài hoặc tái phát.
• Sụt cân trong một số trường hợp.

Theo Merck Veterinary Manual, phân của chó và mèo mắc Giardiasis thường mềm, nhạt màu, có mùi và đôi khi có vẻ nhiều mỡ; tiêu chảy hoàn toàn dạng nước hoặc có máu không phải biểu hiện điển hình.

Để giảm nguy cơ trong mùa mưa, nên cung cấp nước uống sạch và hạn chế để mèo uống nước từ các vũng nước, máng nước ngoài trời hoặc những nguồn nước không đảm bảo vệ sinh.

3. Leptospirosis ở mèo – Có cần lo trong mùa mưa?

Leptospirosis hay bệnh Lepto do vi khuẩn thuộc chi Leptospira gây ra. Vi khuẩn có thể được thải ra môi trường qua nước tiểu của động vật mang mầm bệnh và tồn tại trong môi trường nước hoặc đất ẩm.

Mưa lớn và ngập nước có thể làm tăng nguy cơ tiếp xúc với nước hoặc đất bị nhiễm Leptospira.

Tuy nhiên, ở mèo cần có một lưu ý quan trọng:

Leptospirosis gây bệnh lâm sàng ở mèo không phổ biến như ở chó.

Các nghiên cứu huyết thanh học và PCR cho thấy mèo vẫn có thể nhiễm Leptospira và có khả năng thải vi khuẩn, trong đó mèo sống ngoài trời được xem là nhóm có nguy cơ tiếp xúc cao hơn.

Vì vậy, thay vì xem Lepto là một trong những bệnh mùa mưa phổ biến ở mèo, người nuôi nên xem đây là nguy cơ phơi nhiễm cần lưu ý, đặc biệt với mèo thường xuyên ra ngoài, săn chuột hoặc tiếp xúc với môi trường nước bẩn.

4. Nấm da ở mèo – Ringworm

Một trong những vấn đề ngoài da đáng chú ý ở mèo là Dermatophytosis hay Ringworm, thường được gọi là bệnh nấm da.

Một tác nhân quan trọng gây bệnh trên mèo là Microsporum canis. Đây là loại nấm có thể ảnh hưởng đến da và lông của cả mèo và chó.

Dấu hiệu nấm da ở mèo

Mèo bị nấm da có thể xuất hiện:

• Rụng lông thành từng vùng.
• Da bong vảy.
• Xuất hiện vảy đóng trên da.
• Da đỏ.
• Lông dễ gãy.
• Một số mèo có biểu hiện ngứa.

Không phải tất cả mèo nhiễm nấm đều có tổn thương dạng vòng rõ ràng như tên gọi “ringworm”.

Nấm da cũng là bệnh có khả năng lây từ động vật sang người, vì vậy khi nghi ngờ mèo mắc bệnh, người nuôi nên hạn chế tiếp xúc trực tiếp với vùng da tổn thương và đưa mèo đến bác sĩ thú y để kiểm tra.

Cách hạn chế nấm da trong mùa mưa

Người nuôi nên:

• Giữ bộ lông mèo sạch và khô.
• Không để mèo nằm lâu tại khu vực ẩm thấp.
• Vệ sinh đệm, ổ nằm và vật dụng thường xuyên.
• Không dùng chung lược, khăn hoặc đồ dùng với thú cưng đang nghi mắc nấm.
• Kiểm tra da khi chải lông cho mèo.

5. Bọ chét và viêm da do bọ chét

Thời tiết ấm và độ ẩm phù hợp có thể hỗ trợ sự phát triển của bọ chét trong môi trường. Ấu trùng bọ chét đặc biệt nhạy với môi trường quá khô; độ ẩm thấp làm giảm khả năng tồn tại của chúng.

Ở những vùng khí hậu ấm, vấn đề bọ chét có thể xảy ra quanh năm.

Mèo bị bọ chét hoặc dị ứng với nước bọt bọ chét có thể:

• Gãi nhiều.
• Liếm hoặc cắn lông liên tục.
• Rụng lông.
• Da đỏ hoặc viêm.
• Xuất hiện các tổn thương thứ phát do tự gãi.

Trong mùa mưa, ngoài việc kiểm tra trực tiếp trên mèo, người nuôi cần vệ sinh cả ổ nằm, thảm, khe sàn và môi trường sống, vì một phần vòng đời của bọ chét diễn ra bên ngoài cơ thể vật chủ.

6. Giun phổi ở mèo – Feline Lungworm

Aelurostrongylus abstrusus là một trong những loại giun phổi quan trọng ở mèo và được ghi nhận tại nhiều khu vực trên thế giới.

Vòng đời của loại giun này liên quan đến ốc sên và sên trần.

Mèo không nhất thiết phải ăn trực tiếp ốc hoặc sên để nhiễm bệnh. Một con đường quan trọng là mèo săn và ăn chim hoặc động vật gặm nhấm đã ăn ốc hoặc sên mang ấu trùng giun.

Đây là lý do mèo thường xuyên đi ngoài trời và có thói quen săn mồi có nguy cơ phơi nhiễm cao hơn.

Dấu hiệu giun phổi ở mèo

Tùy mức độ nhiễm, mèo có thể xuất hiện:

• Ho.
• Thở nhanh.
• Khó thở.
• Giảm khả năng vận động.
• Các biểu hiện viêm đường hô hấp dưới.

Nhiễm giun phổi có thể gây viêm phế quản hoặc viêm phổi.

Nếu mèo ho hoặc khó thở kéo dài, người nuôi không nên tự mặc định đó là cảm lạnh do thời tiết mà cần đưa mèo đi khám.

7. Bệnh đường hô hấp do Feline Herpesvirus – FHV-1

Feline Herpesvirus type 1 – FHV-1 là một trong những tác nhân quan trọng gây bệnh đường hô hấp ở mèo.

Sau khi mắc bệnh và hồi phục, virus có thể tồn tại ở trạng thái tiềm ẩn trong cơ thể mèo trong thời gian dài.

Khi mèo chịu stress, virus có thể tái hoạt động và làm các triệu chứng xuất hiện trở lại.

Do đó, bản thân trời mưa không trực tiếp làm mèo mắc FHV-1. Tuy nhiên, những thay đổi về môi trường, sinh hoạt hoặc các yếu tố gây stress có thể liên quan đến những đợt tái phát ở mèo đã mang virus.

Dấu hiệu bệnh hô hấp cần chú ý

Người nuôi có thể nhận thấy:

• Hắt hơi.
• Chảy nước mũi.
• Chảy nước mắt.
• Viêm kết mạc.
• Giảm ăn.
• Mệt mỏi.
• Sốt trong một số trường hợp.

Đặc biệt với mèo con, mèo lớn tuổi hoặc mèo có sức khỏe yếu, các bệnh đường hô hấp cần được theo dõi sát hơn.

Cách phòng bệnh cho mèo trong mùa mưa

Giữ môi trường sống sạch và khô

Thường xuyên vệ sinh:

• Khay cát.
• Bát ăn.
• Bát nước.
• Ổ nằm.
• Thảm.
• Khu vực mèo thường xuyên sinh hoạt.

Không để nước đọng hoặc độ ẩm kéo dài trong khu vực nuôi mèo.

Luôn cung cấp nước uống sạch

Không để mèo uống nước từ:

• Vũng nước ngoài trời.
• Máng nước đọng.
• Nước mưa tích tụ.
• Những nguồn nước không đảm bảo vệ sinh.

Hạn chế mèo săn bắt

Mèo thường xuyên săn:

• Chuột.
• Chim.
• Ốc hoặc sên.
• Các động vật nhỏ khác

có thể có nguy cơ tiếp xúc với nhiều loại ký sinh trùng hoặc mầm bệnh hơn.

Đối với mèo nuôi trong nhà, hạn chế tự do đi ra ngoài cũng là một biện pháp giúp giảm nhiều nguy cơ phơi nhiễm.

Kiểm soát ký sinh trùng

Nên thực hiện chương trình kiểm soát:

• Bọ chét.
• Ve.
• Giun đường ruột.
• Các ký sinh trùng khác

theo hướng dẫn phù hợp của bác sĩ thú y.

Chăm sóc và kiểm tra bộ lông

Chải lông thường xuyên không chỉ giúp loại bỏ lông rụng mà còn giúp người nuôi phát hiện sớm:

• Rụng lông bất thường.
• Vảy da.
• Da đỏ.
• Tổn thương.
• Bọ chét hoặc phân bọ chét.

Nếu mèo bị ướt, cần lau và làm khô bộ lông, đặc biệt với mèo lông dài.

Tiêm phòng đầy đủ

Các vaccine dành cho mèo có thể phòng ngừa nhiều bệnh truyền nhiễm quan trọng. Các vaccine hiện có bao gồm vaccine phòng những bệnh như feline panleukopenia, rhinotracheitis, calicivirus và bệnh dại, tùy chương trình tiêm chủng và nguy cơ của từng mèo.

Người nuôi nên trao đổi với bác sĩ thú y để xây dựng lịch tiêm chủng phù hợp thay vì tự áp dụng một lịch chung cho mọi mèo.

Khi nào cần đưa mèo đến bác sĩ thú y?

Nên đưa mèo đi khám nếu xuất hiện:

• Tiêu chảy kéo dài.
• Tiêu chảy kèm mất nước hoặc bỏ ăn.
• Ho hoặc khó thở.
• Hắt hơi, chảy mũi kéo dài.
• Rụng lông hoặc tổn thương da lan rộng.
• Ngứa và liếm lông liên tục.
• Mệt mỏi bất thường.
• Sốt.
• Sụt cân không rõ nguyên nhân.
• Mèo con có dấu hiệu tiêu hóa hoặc hô hấp bất thường.

Đặc biệt, khó thở ở mèo là dấu hiệu cần được đánh giá sớm, không nên chờ xem mèo có tự khỏi hay không.

Kết luận

Mùa mưa không trực tiếp khiến mèo mắc bệnh, nhưng độ ẩm cao, nước đọng, môi trường nhiễm bẩn, ký sinh trùng và sự thay đổi điều kiện sống có thể làm tăng một số nguy cơ sức khỏe.

Trong mùa mưa, người nuôi nên đặc biệt chú ý đến các vấn đề như cầu trùng, Giardia, nấm da, bọ chét, giun phổi và bệnh đường hô hấp, đồng thời lưu ý nguy cơ phơi nhiễm Leptospira ở những mèo thường xuyên ra ngoài.

Giữ môi trường sạch và khô, cung cấp nước sạch, kiểm soát ký sinh trùng, hạn chế mèo săn bắt, kiểm tra da – lông thường xuyên và duy trì chương trình tiêm phòng là những biện pháp quan trọng giúp mèo khỏe mạnh hơn trong mùa mưa.