Bệnh Lepto ở mèo có triệu chứng gì? Dấu hiệu cần biết

Bệnh Lepto ở mèo có triệu chứng gì? Dấu hiệu Sen cần chú ý

Bệnh Lepto ở mèo có triệu chứng gì? Đây là câu hỏi không dễ trả lời chỉ bằng một vài dấu hiệu điển hình, bởi leptospirosis ở mèo có đặc điểm khá khác so với ở chó.

Phần lớn mèo nhiễm vi khuẩn Leptospira không biểu hiện triệu chứng hoặc chỉ có những dấu hiệu tương đối nhẹ và không đặc hiệu. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa mèo hoàn toàn không mắc bệnh.

Các trường hợp leptospirosis có triệu chứng ở mèo đã được ghi nhận, trong đó tổn thương thận là một trong những biểu hiện đáng chú ý nhất. Mèo mắc bệnh có thể xuất hiện uống nhiều nước, đi tiểu nhiều, bỏ ăn, mệt mỏi và một số biểu hiện khác liên quan đến thận hoặc toàn thân. Hướng dẫn ABCD cập nhật năm 2026 cũng cho biết bệnh lâm sàng ở mèo vẫn ít gặp hơn tình trạng nhiễm Leptospira, nhưng số trường hợp được báo cáo đang tăng lên.

Vì vậy, Sen không nên đợi đến khi mèo có những triệu chứng giống Lepto ở chó mới nghĩ đến căn bệnh này.

Bệnh Lepto ở mèo là gì?

Lepto, tên đầy đủ là leptospirosis, là bệnh truyền nhiễm do các vi khuẩn gây bệnh thuộc giống Leptospira gây ra.

Vi khuẩn có thể lây nhiễm cho nhiều loài động vật có vú và con người. Một số động vật nhiễm bệnh có khả năng mang Leptospira trong thận và đào thải vi khuẩn ra ngoài qua nước tiểu, từ đó làm ô nhiễm đất, nước và môi trường xung quanh.

Mèo có thể nhiễm Leptospira khi:

• Săn hoặc ăn chuột và các động vật gặm nhấm nhiễm khuẩn.
• Tiếp xúc với nước tiểu của động vật mang mầm bệnh.
• Uống nước từ nguồn bị nhiễm khuẩn.
• Tiếp xúc với đất hoặc nước ô nhiễm qua niêm mạc hoặc vùng da trầy xước.

Đối với mèo, tiếp xúc trực tiếp với các loài gặm nhấm được xem là một con đường lây nhiễm đặc biệt quan trọng. ABCD ghi nhận kháng thể Leptospira phổ biến hơn ở mèo sống ngoài trời và mèo có tập tính săn mồi; nguy cơ nhiễm ở mèo săn chuột được đánh giá là tương đối cao.

Bệnh Lepto ở mèo có triệu chứng gì?

Điểm khó của leptospirosis ở mèo là không có một bộ triệu chứng điển hình áp dụng cho mọi trường hợp.

Nhiều mèo nhiễm Leptospira hoàn toàn không có biểu hiện bên ngoài. Khi bệnh lâm sàng xuất hiện, các dấu hiệu thường khá mơ hồ và dễ bị nhầm với nhiều bệnh khác.

Một số triệu chứng đã được ghi nhận gồm:

• Uống nước nhiều hơn bình thường.
• Đi tiểu nhiều.
• Chán ăn hoặc bỏ ăn.
• Lờ đờ, ít vận động.
• Sụt cân.
• Nôn.
• Tiêu chảy.
• Có máu trong nước tiểu.
• Đau hoặc khó chịu khi được bế/chạm vào.
• Đi khập khiễng.
• Một số trường hợp có rối loạn chảy máu.
• Một số trường hợp hiếm có biểu hiện ở mắt hoặc các cơ quan khác.

Tổng quan về leptospirosis ở mèo ghi nhận các biểu hiện như polyuria, polydipsia, hematuria, uveitis, lameness, lethargy, anorexia, weight loss, vomiting và diarrhea ở những mèo được xác nhận nhiễm bằng xét nghiệm MAT và/hoặc PCR.

Trong một phân tích các trường hợp mèo có triệu chứng và xác nhận nhiễm Leptospira, những dấu hiệu được báo cáo thường xuyên hơn bao gồm chán ăn, lờ đờ, uống nhiều nước và rối loạn chảy máu.

1. Mèo uống nhiều nước và đi tiểu nhiều

Một trong những biểu hiện đáng chú ý nhất của Lepto ở mèo là:

Uống nhiều nước (polydipsia) + đi tiểu nhiều (polyuria).

Lý do là Leptospira có khả năng xâm nhập và gây tổn thương tại thận.

Ở những trường hợp nhiễm tự nhiên có biểu hiện lâm sàng, viêm thận kẽ (interstitial nephritis) được xem là một trong những biểu hiện thường gặp nhất. Một số mèo được ghi nhận đến khám với tình trạng uống nhiều, tiểu nhiều, bỏ ăn và lờ đờ.

Vì vậy, nếu một chú mèo thường xuyên ra ngoài hoặc săn chuột đột nhiên:

• Uống hết nước nhanh hơn bình thường.
• Liên tục tìm nước uống.
• Khay cát có nhiều cục nước tiểu lớn hơn.
• Đi tiểu thường xuyên hơn.

Sen nên chú ý đến các vấn đề ở hệ tiết niệu và thận, trong đó Lepto có thể là một trong nhiều nguyên nhân cần được bác sĩ thú y cân nhắc.

2. Chán ăn hoặc bỏ ăn

Chán ăn (anorexia) là một trong những dấu hiệu được báo cáo khá thường xuyên ở những trường hợp leptospirosis có biểu hiện lâm sàng ở mèo.

Mèo có thể:

• Ăn ít hơn thường ngày.
• Đến gần thức ăn nhưng không muốn ăn.
• Bỏ một hoặc nhiều bữa.
• Giảm hứng thú với món ăn yêu thích.

Tuy nhiên, chán ăn là triệu chứng rất không đặc hiệu.

Rất nhiều bệnh khác ở mèo cũng có thể gây bỏ ăn, vì vậy không thể kết luận mèo bị Lepto chỉ dựa vào việc giảm ăn.

Nếu bỏ ăn đi kèm với uống nhiều, tiểu nhiều, nôn, tiêu chảy hoặc lờ đờ ở một chú mèo có nguy cơ phơi nhiễm cao, việc kiểm tra thú y càng trở nên cần thiết.

3. Mèo lờ đờ và giảm hoạt động

Một chú mèo mắc bệnh có thể trở nên:

• Ngủ nhiều hơn.
• Ít chơi.
• Không còn hứng thú với môi trường xung quanh.
• Trốn nhiều hơn.
• Ít tương tác với người nuôi.

Lethargy – tình trạng lờ đờ, giảm hoạt động cũng nằm trong số những biểu hiện được báo cáo nhiều hơn ở các trường hợp feline leptospirosis có triệu chứng.

Điểm khó là thay đổi này đôi khi rất nhẹ.

Nếu mèo vốn hoạt bát nhưng đột nhiên nằm nhiều, ăn kém và thay đổi lượng nước uống hoặc nước tiểu, Sen không nên chỉ xem đó là “mèo đang mệt”.

4. Nôn hoặc tiêu chảy

Một số mèo nhiễm Leptospira có thể xuất hiện các biểu hiện ở đường tiêu hóa.

Các báo cáo đã ghi nhận:

• Tiêu chảy nhẹ.
• Nôn.
• Nôn kèm tiêu chảy trong một số ca bệnh cấp tính.

Tuy nhiên, cũng giống như bỏ ăn, đây là nhóm dấu hiệu rất phổ biến ở nhiều bệnh khác.

Do đó, Lepto thường chỉ được nghi ngờ khi các triệu chứng tiêu hóa xuất hiện cùng:

• Tiền sử săn chuột hoặc sống ngoài trời.
• Tiếp xúc với vùng nước tù đọng.
• Dấu hiệu bất thường về thận.
• Hoặc các kết quả xét nghiệm phù hợp.

5. Dấu hiệu tổn thương thận ở mèo mắc Lepto

Thận là cơ quan đặc biệt cần chú ý trong feline leptospirosis.

ABCD ghi nhận viêm thận kẽ là biểu hiện lâm sàng phổ biến nhất được mô tả sau nhiễm tự nhiên ở mèo. Trong một loạt ba trường hợp leptospirosis được báo cáo, cả ba mèo đều mắc bệnh thận nhưng không có tổn thương gan được ghi nhận.

Nếu tổn thương thận tiến triển, mèo có thể xuất hiện:

• Uống nhiều.
• Tiểu nhiều ở một số giai đoạn.
• Giảm ăn.
• Nôn.
• Mất nước.
• Lờ đờ.
• Suy yếu.

Trong trường hợp tổn thương thận cấp nghiêm trọng, tình trạng có thể trở nên nguy hiểm và cần điều trị tích cực. ABCD cho biết xử lý acute kidney injury – tổn thương thận cấp là một trong những vấn đề quan trọng nhất khi điều trị leptospirosis có triệu chứng.

6. Mèo bị Lepto có vàng da không?

Có thể xảy ra, nhưng tổn thương gan không phải biểu hiện nổi bật ở mèo như ở một số trường hợp Lepto trên chó.

Các nghiên cứu thực nghiệm từng ghi nhận biến đổi ở gan của mèo nhiễm Leptospira. Tuy nhiên, ở các trường hợp nhiễm tự nhiên được báo cáo, tổn thương thận xuất hiện nổi bật hơn.

ABCD ghi nhận một trường hợp mèo có bụng tích dịch, gan to và suy giảm chức năng gan nhưng không có vàng da, trong khi một loạt ba ca khác đều có bệnh thận mà không có bệnh gan.

Do đó, không nên lấy vàng da làm dấu hiệu bắt buộc để nhận biết Lepto ở mèo.

Mèo không vàng da vẫn có thể mắc leptospirosis.

7. Có thể xuất hiện máu trong nước tiểu hoặc rối loạn chảy máu

Một số trường hợp feline leptospirosis đã được ghi nhận có:

• Hematuria – máu trong nước tiểu.
• Xuất huyết.
• Các rối loạn liên quan đến quá trình đông máu.

Tuy nhiên, đây không phải triệu chứng xuất hiện ở tất cả mèo.

Nếu thấy nước tiểu của mèo có màu đỏ, hồng hoặc nâu bất thường, cần đưa mèo đi kiểm tra sớm bởi đây cũng có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh đường tiết niệu khác.

8. Một số biểu hiện ít gặp khác

Các tài liệu hiện có còn ghi nhận một số biểu hiện khác ở mèo nhiễm Leptospira, chẳng hạn:

• Viêm màng bồ đào (uveitis).
• Đi khập khiễng.
• Đau khi được chạm hoặc bế.
• Sụt cân.
• Cổ trướng.
• Một số tổn thương da và ngón chân.
• Co giật trong một số báo cáo.

Tuy nhiên, số lượng ca bệnh được mô tả ở mèo vẫn còn khá hạn chế.

Do đó, giới chuyên môn hiện chưa xác định được một “hình mẫu triệu chứng Lepto ở mèo” rõ ràng như ở chó. Chính đặc điểm này có thể khiến một số trường hợp bị bỏ sót hoặc chẩn đoán muộn.

Mèo nhiễm Lepto có phải lúc nào cũng có triệu chứng?

Không.

Đây chính là đặc điểm quan trọng nhất của bệnh Lepto ở mèo.

Nhiều mèo có thể nhiễm Leptospira nhưng:

• Không sốt.
• Không bỏ ăn.
• Không nôn.
• Không có biểu hiện bệnh rõ ràng.
• Xét nghiệm máu thông thường thậm chí không cho thấy bất thường đặc trưng.

ABCD cho biết nhiều mèo nhiễm leptospire nhưng không phát triển triệu chứng lâm sàng, vì vậy chỉ nên chẩn đoán “feline leptospirosis” khi bằng chứng nhiễm đi kèm với triệu chứng và bất thường lâm sàng phù hợp.

Merck Veterinary Manual cập nhật tháng 6/2026 cũng nhận định phần lớn nhiễm Leptospira ở mèo được cho là nhẹ hoặc dưới lâm sàng, dù mèo vẫn có thể mắc bệnh.

Điều này tạo ra một nghịch lý:

Mèo trông khỏe mạnh không đồng nghĩa chắc chắn không mang Leptospira.

Mèo không có triệu chứng có thải Leptospira qua nước tiểu không?

Có thể.

Đây là điểm đã thay đổi đáng kể so với những quan niệm cũ về leptospirosis ở mèo.

Nhiều nghiên cứu đã phát hiện DNA Leptospira trong nước tiểu của những con mèo được khảo sát. Phân tích tổng hợp được ABCD dẫn lại ước tính tỷ lệ thải DNA Leptospira qua nước tiểu ở mèo khoảng 8% trên toàn cầu, mặc dù con số thực tế thay đổi rất lớn giữa các quốc gia, quần thể và điều kiện môi trường.

Quan trọng hơn, các nhà nghiên cứu đã nuôi cấy được Leptospira còn sống từ nước tiểu mèo, chứng minh rằng mèo không chỉ đào thải các đoạn DNA của vi khuẩn mà có thể thải vi khuẩn còn khả năng gây nhiễm.

Một số mèo thải khuẩn thậm chí:

• Vẫn khỏe mạnh.
• Không có kháng thể phát hiện được tại thời điểm kiểm tra.
• Có thể thải khuẩn trong thời gian kéo dài hoặc tái nhiễm.

Vì vậy, nhận định “mèo nhiễm Lepto không trở thành vật mang trùng ở thận và không thải khuẩn qua nước tiểu” là không còn phù hợp với bằng chứng hiện nay.

Triệu chứng Lepto ở mèo khác chó như thế nào?

Leptospirosis ở chó thường được nhận biết rõ hơn và có thể gây bệnh toàn thân nghiêm trọng.

Ở chó, bệnh có thể liên quan đến:

• Tổn thương thận cấp.
• Tổn thương gan.
• Nôn và tiêu chảy.
• Đau cơ.
• Rối loạn đông máu.
• Bệnh hô hấp.
• Suy đa cơ quan trong trường hợp nặng.

Trong khi đó, ở mèo:

Nhiễm trùng dưới lâm sàng thường gặp hơn bệnh có triệu chứng.

Khi mèo phát bệnh, các dấu hiệu thường nhẹ, không đặc hiệu và biểu hiện liên quan đến thận có vẻ nổi bật hơn trong những ca đã được mô tả.

Vì vậy, không nên lấy bộ triệu chứng Lepto điển hình ở chó rồi áp dụng nguyên vẹn cho mèo.

Mèo nào có nguy cơ nhiễm Lepto cao hơn?

Không phải tất cả mèo đều có mức nguy cơ giống nhau.

ABCD ghi nhận kháng thể Leptospira xuất hiện phổ biến hơn ở:

• Mèo sống ngoài trời.
• Mèo sống trong môi trường đô thị có khả năng tiếp xúc với động vật gặm nhấm.
• Mèo có tập tính săn bắt.
• Mèo lớn tuổi hơn trong một số nghiên cứu.

Đặc biệt, mèo săn chuột cần được chú ý.

Chuột và các động vật gặm nhấm là những vật chủ quan trọng của nhiều serovar Leptospira. Mèo có thể nhiễm khi bắt, cắn hoặc ăn con mồi mang vi khuẩn. ABCD đánh giá nguy cơ nhiễm ở những mèo săn động vật gặm nhấm là tương đối cao.

Ngược lại, mèo được nuôi hoàn toàn trong nhà và không tiếp xúc với chuột hoặc nguồn nước nguy cơ có mức phơi nhiễm rất thấp.

Khi nào nên nghi ngờ mèo mắc bệnh Lepto?

Sen nên đặc biệt chú ý nếu mèo có cả yếu tố nguy cơ và triệu chứng bất thường.

Ví dụ:

Mèo thường xuyên săn chuột + đột nhiên uống nhiều, tiểu nhiều, bỏ ăn và lờ đờ

sẽ đáng nghi ngờ hơn một chú mèo nuôi hoàn toàn trong nhà chỉ bị tiêu chảy trong một ngày.

Nên đưa mèo đi khám nếu xuất hiện:

• Uống nước tăng rõ rệt.
• Đi tiểu nhiều bất thường.
• Bỏ ăn.
• Lờ đờ kéo dài.
• Nôn hoặc tiêu chảy.
• Sụt cân không rõ nguyên nhân.
• Máu trong nước tiểu.
• Bất thường về chức năng thận.
• Rối loạn chảy máu.
• Hoặc nhiều triệu chứng xảy ra cùng lúc.

Đặc biệt cần cung cấp cho bác sĩ thông tin nếu mèo:

• Thường xuyên ra ngoài.
• Săn hoặc ăn chuột.
• Sống gần khu vực có nhiều chuột.
• Tiếp xúc với trang trại hoặc gia súc.
• Tiếp xúc với nước tù đọng hoặc khu vực ngập nước.

Những thông tin này có thể giúp bác sĩ đánh giá khả năng phơi nhiễm Leptospira chính xác hơn.

Bệnh Lepto ở mèo được chẩn đoán như thế nào?

Không thể chẩn đoán Lepto chỉ dựa vào triệu chứng.

Lý do là những biểu hiện như bỏ ăn, uống nhiều, tiểu nhiều, nôn hay lờ đờ đều có thể xuất hiện ở nhiều bệnh khác.

Bác sĩ thú y có thể kết hợp:

• Khám lâm sàng.
• Xét nghiệm máu.
• Xét nghiệm chức năng thận và gan.
• Xét nghiệm nước tiểu.
• PCR.
• Xét nghiệm huyết thanh tìm kháng thể, trong đó có MAT.

ABCD cho biết PCR là phương pháp quan trọng để phát hiện trực tiếp DNA của Leptospira trong các dịch cơ thể, đặc biệt là máu hoặc nước tiểu tùy giai đoạn nhiễm. Trong khi đó, MAT được sử dụng để phát hiện kháng thể.

Một kết quả PCR âm tính cũng không phải lúc nào loại trừ hoàn toàn nhiễm bệnh, bởi mèo có thể thải vi khuẩn không liên tục hoặc với số lượng thấp. Việc đã sử dụng kháng sinh trước khi lấy mẫu cũng có thể ảnh hưởng kết quả.

Do đó, kết quả xét nghiệm cần được diễn giải cùng bệnh sử, nguy cơ phơi nhiễm và các bất thường lâm sàng.

Bệnh Lepto ở mèo có lây sang người không?

Leptospirosis là một bệnh lây truyền từ động vật sang người (zoonosis).

Vai trò chính xác của mèo trong việc truyền Lepto sang người vẫn chưa được xác định đầy đủ. Tuy nhiên, do đã chứng minh mèo có thể đào thải Leptospira sống qua nước tiểu, mèo nhiễm bệnh được xem là nguồn lây tiềm năng.

Nếu mèo đang được nghi ngờ hoặc xác nhận nhiễm Leptospira, Sen nên:

• Tránh tiếp xúc trực tiếp với nước tiểu.
• Đeo găng khi vệ sinh nước tiểu hoặc khay cát.
• Rửa tay sau khi chăm sóc mèo.
• Vệ sinh các bề mặt bị dính nước tiểu.
• Thực hiện hướng dẫn của bác sĩ thú y về kiểm soát lây nhiễm.

Nếu người chăm sóc xuất hiện triệu chứng bất thường sau khi tiếp xúc với mèo nghi mắc Lepto, nên liên hệ cơ sở y tế và thông báo về khả năng đã tiếp xúc với Leptospira.

Làm thế nào để giảm nguy cơ Lepto cho mèo?

Hiện chưa có vaccine Lepto thương mại dành cho mèo để sử dụng thường quy, trong khi vaccine Lepto đã có cho chó.

Do đó, phòng bệnh ở mèo tập trung chủ yếu vào việc giảm phơi nhiễm.

Sen nên:

• Hạn chế để mèo săn và ăn chuột.
• Kiểm soát động vật gặm nhấm trong khu vực sinh sống.
• Không để thức ăn thú cưng ngoài trời thu hút chuột.
• Tránh cho mèo uống nước từ ao, vũng hoặc nguồn nước tù đọng.
• Hạn chế thả mèo tự do ở khu vực nguy cơ cao.
• Theo dõi sức khỏe mèo thường xuyên.

ABCD đặc biệt khuyến nghị ngăn mèo ăn động vật gặm nhấm có khả năng nhiễm bệnh và hạn chế tiếp xúc với nước tù đọng.

Câu hỏi thường gặp về triệu chứng Lepto ở mèo

Bệnh Lepto ở mèo có triệu chứng gì?

Phần lớn mèo nhiễm Leptospira không biểu hiện triệu chứng. Khi phát bệnh, các dấu hiệu có thể gồm uống nhiều, tiểu nhiều, bỏ ăn, lờ đờ, nôn, tiêu chảy, sụt cân, máu trong nước tiểu và một số rối loạn liên quan đến thận hoặc chảy máu.

Mèo bị Lepto có sốt không?

Có thể, nhưng sốt không phải dấu hiệu bắt buộc. Trong các nghiên cứu thực nghiệm, một số mèo chỉ tăng thân nhiệt nhẹ. Vì bệnh thường biểu hiện không điển hình, không nên loại trừ Lepto chỉ vì mèo không sốt.

Mèo bị Lepto có vàng da không?

Có thể xảy ra nếu gan bị ảnh hưởng, nhưng tổn thương gan và vàng da không phải biểu hiện nổi bật nhất trong những ca feline leptospirosis được báo cáo. Tổn thương thận thường đáng chú ý hơn.

Mèo nhiễm Lepto có thể không có triệu chứng không?

Có. Nhiều mèo nhiễm Leptospira không phát triển bệnh lâm sàng hoặc chỉ có triệu chứng rất nhẹ. Đây là một trong những đặc điểm quan trọng nhất của Lepto ở mèo.

Mèo khỏe mạnh có thể thải Leptospira qua nước tiểu không?

Có thể. Các nghiên cứu đã phát hiện sự đào thải Leptospira ở mèo không biểu hiện bệnh, và vi khuẩn sống cũng đã được nuôi cấy từ nước tiểu mèo.

Mèo săn chuột có dễ nhiễm Lepto hơn không?

Có. Mèo sống ngoài trời và mèo săn động vật gặm nhấm có nguy cơ phơi nhiễm cao hơn. Chuột được xem là nguồn mang Leptospira quan trọng và sự lây truyền từ con mồi sang mèo đã được ghi nhận.

Mèo bị Lepto có bị suy thận không?

Có thể. Các trường hợp tổn thương thận cấp đã được ghi nhận ở mèo mắc leptospirosis, và viêm thận kẽ là một trong những biểu hiện nổi bật nhất trong các ca bệnh tự nhiên được mô tả.

Có thể nhìn triệu chứng để biết chắc mèo bị Lepto không?

Không. Triệu chứng Lepto ở mèo rất không đặc hiệu. Chẩn đoán cần kết hợp bệnh sử, khám lâm sàng, xét nghiệm máu/nước tiểu và các xét nghiệm đặc hiệu như PCR hoặc MAT khi bác sĩ thú y đánh giá là cần thiết.

Kết luận: Bệnh Lepto ở mèo có triệu chứng gì?

Bệnh Lepto ở mèo thường không có triệu chứng rõ ràng. Phần lớn mèo nhiễm Leptospira ở dạng dưới lâm sàng hoặc chỉ biểu hiện nhẹ, khiến bệnh dễ bị bỏ qua hơn so với ở chó.

Khi leptospirosis thực sự gây bệnh, những dấu hiệu đáng chú ý gồm:

• Uống nhiều nước.
• Đi tiểu nhiều.
• Chán ăn hoặc bỏ ăn.
• Lờ đờ.
• Nôn hoặc tiêu chảy.
• Sụt cân.
• Máu trong nước tiểu hoặc rối loạn chảy máu ở một số trường hợp.
• Tổn thương thận, đặc biệt là viêm thận kẽ hoặc tổn thương thận cấp.

Điều quan trọng là mèo không có triệu chứng vẫn có thể nhiễm và đào thải Leptospira qua nước tiểu. Vì vậy, không nên xem mèo là loài hoàn toàn “kháng Lepto” hoặc không có khả năng mang mầm bệnh.

Nếu Boss thường xuyên đi ngoài trời, săn chuột hoặc tiếp xúc với nguồn nước tù đọng, đồng thời xuất hiện uống nhiều, tiểu nhiều, giảm ăn hay lờ đờ bất thường, Sen nên đưa bé đến bác sĩ thú y để được kiểm tra thay vì tự chẩn đoán dựa trên triệu chứng.