Bệnh cầu trùng ở mèo – Coccidiosis có từ ây mèo sang mèo không?

Bệnh cầu trùng ở mèo – Coccidiosis có từ ây mèo sang mèo không?

Bệnh cầu trùng ở mèo (Coccidiosis) là bệnh đường tiêu hóa do các ký sinh trùng đơn bào thuộc nhóm coccidia gây ra. Ở mèo, những loài thường gặp thuộc chi Cystoisospora (trước đây thường được gọi là Isospora), trong đó có Cystoisospora felis và Cystoisospora rivolta.

Ký sinh trùng phát triển trong tế bào niêm mạc ruột và có thể gây tổn thương đường tiêu hóa. Nhiều mèo trưởng thành nhiễm cầu trùng nhưng không có triệu chứng rõ ràng, trong khi mèo con, mèo bị stress hoặc có sức khỏe yếu dễ biểu hiện bệnh hơn.

Mèo bị nhiễm cầu trùng như thế nào?

Mèo có thể nhiễm bệnh khi nuốt phải oocyst – bào nang cầu trùng đã phát triển thành dạng có khả năng gây nhiễm trong môi trường.

Nguồn lây có thể đến từ:

• Khay cát hoặc nền nhà nhiễm phân.
• Đất và môi trường bị ô nhiễm phân của mèo nhiễm bệnh.
• Liếm bàn chân hoặc bộ lông sau khi tiếp xúc với môi trường nhiễm bẩn.
• Ăn một số vật chủ mang ký sinh trùng, chẳng hạn động vật gặm nhấm.

Oocyst của cầu trùng có khả năng tồn tại nhiều tháng trong môi trường và khá đề kháng với nhiều chất sát khuẩn thông thường.

Vì sao cần lưu ý cầu trùng trong mùa mưa?

Mưa không trực tiếp làm mèo mắc bệnh cầu trùng.

Tuy nhiên, môi trường ẩm ướt, vệ sinh kém và khu vực nuôi nhiều mèo có thể khiến việc kiểm soát phân và ô nhiễm môi trường trở nên khó khăn hơn. Nếu oocyst đã hiện diện trong môi trường, chúng có thể trở thành nguồn lây khi mèo vô tình nuốt phải.

Do đó, trong mùa mưa, việc giữ khay cát và khu vực sinh hoạt sạch, khô, đồng thời thu gom phân sớm, đặc biệt quan trọng để hạn chế nguy cơ phơi nhiễm.

Dấu hiệu bệnh cầu trùng ở mèo

Triệu chứng điển hình nhất của Coccidiosis là tiêu chảy. Tuy nhiên, không phải mèo nhiễm cầu trùng nào cũng xuất hiện triệu chứng.

Ở những mèo có biểu hiện lâm sàng, người nuôi có thể nhận thấy:

• Tiêu chảy.
• Phân mềm hoặc có nhiều nhầy.
• Một số trường hợp có thể xuất hiện máu trong phân.
• Giảm ăn.
• Sụt cân.
• Mất nước.
• Mệt mỏi.
• Khó chịu vùng bụng.

Mèo con bị tiêu chảy kéo dài có nguy cơ mất nước và suy yếu nhanh hơn, vì vậy cần được theo dõi sát.

Mèo nào có nguy cơ mắc bệnh cao?

Coccidiosis thường đáng chú ý hơn ở:

• Mèo con.
• Mèo sống tập trung với mật độ cao.
• Mèo tại trại cứu hộ hoặc nhà nuôi nhiều mèo.
• Mèo đang chịu stress.
• Mèo có sức khỏe tổng thể kém.
• Mèo thường xuyên tiếp xúc với môi trường ngoài trời hoặc nguồn phân bị ô nhiễm.

Bệnh có thể trở nên nghiêm trọng hơn khi số lượng ký sinh trùng lớn hoặc mèo đồng thời mắc các bệnh đường ruột khác.

Cầu trùng có ltừ ây mèo sang mèo không?

Mèo không nhất thiết lây trực tiếp ngay khi tiếp xúc với nhau.

Mèo nhiễm bệnh thải oocyst qua phân. Sau khi oocyst phát triển thành dạng có khả năng gây nhiễm trong môi trường, mèo khác có thể mắc bệnh nếu vô tình nuốt phải.

Vì vậy, phân và môi trường nhiễm phân là mắt xích quan trọng trong quá trình lây truyền.

Đây cũng là lý do nên thu dọn phân khỏi khay cát càng sớm càng tốt thay vì để phân tồn tại lâu trong môi trường.

Cách phòng bệnh cầu trùng cho mèo trong mùa mưa

1. Vệ sinh khay cát mỗi ngày

Thu gom phân thường xuyên giúp giảm lượng oocyst phát tán ra môi trường.

Đối với nhà nuôi nhiều mèo, nên:

• Có đủ số lượng khay cát.
• Dọn phân hằng ngày.
• Giữ khu vực xung quanh khay sạch và khô.
• Không để phân hoặc nước bẩn tồn đọng lâu.

Hướng dẫn kiểm soát ký sinh trùng của ESCCAP cũng nhấn mạnh việc làm sạch khay cát thường xuyên nhằm giảm khả năng oocyst phát triển thành dạng gây nhiễm.

2. Giữ môi trường sống sạch và khô

Trong những ngày mưa kéo dài:

• Lau khô khu vực có nước đọng.
• Giặt và làm khô đệm, ổ nằm.
• Hạn chế để mèo tiếp xúc với đất hoặc khu vực bị ô nhiễm phân.
• Vệ sinh vật dụng dùng chung nếu trong nhà có nhiều mèo.

3. Hạn chế mèo săn bắt

Một số coccidia có thể sử dụng vật chủ vận chuyển như động vật gặm nhấm.

Vì vậy, hạn chế mèo săn và ăn chuột hoặc các động vật nhỏ khác cũng góp phần giảm nguy cơ phơi nhiễm.

4. Cách ly mèo đang bị tiêu chảy nếu nuôi nhiều mèo

Nếu một mèo đang tiêu chảy, nên:

• Sử dụng khay cát riêng nếu có thể.
• Vệ sinh khu vực mèo đi vệ sinh thường xuyên.
• Không để nhiều mèo cùng tiếp xúc với phân.
• Rửa tay sau khi xử lý khay cát.

Cầu trùng ở mèo được chẩn đoán như thế nào?

Do tiêu chảy có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, không thể xác định mèo mắc cầu trùng chỉ dựa trên triệu chứng.

Bác sĩ thú y thường có thể tìm oocyst trong mẫu phân bằng các kỹ thuật xét nghiệm phân, chẳng hạn phương pháp flotation.

Tùy tình trạng của mèo, bác sĩ có thể cần đánh giá thêm các nguyên nhân khác gây tiêu chảy như:

• Giardia.
• Giun đường ruột.
• Nhiễm khuẩn.
• Thay đổi thức ăn.
• Các bệnh lý đường tiêu hóa khác.

Khi nào nên đưa mèo đến bác sĩ thú y?

Nên đưa mèo đi khám nếu xuất hiện:

• Tiêu chảy kéo dài.
• Tiêu chảy nhiều lần trong ngày.
• Phân có máu.
• Bỏ ăn hoặc giảm ăn rõ rệt.
• Nôn ói kèm tiêu chảy.
• Mệt mỏi.
• Sụt cân.
• Có dấu hiệu mất nước.

Đặc biệt với mèo con, không nên để tình trạng tiêu chảy kéo dài vì mất nước có thể xảy ra nhanh.

Không nên tự ý sử dụng thuốc điều trị cầu trùng hoặc thuốc trị ký sinh trùng khi chưa xác định nguyên nhân, bởi không phải tất cả thuốc tẩy giun thông thường đều có tác dụng với coccidia.

Kết luận

Bệnh cầu trùng ở mèo – Coccidiosis là bệnh ký sinh trùng đường ruột có thể gây tiêu chảy, đặc biệt đáng lưu ý ở mèo con và mèo sống trong môi trường đông đúc.

Mùa mưa không trực tiếp gây bệnh, nhưng điều kiện môi trường ẩm và khó kiểm soát vệ sinh có thể làm tăng nguy cơ mèo tiếp xúc với nguồn phân chứa oocyst.

Biện pháp phòng ngừa quan trọng nhất là dọn phân sớm, giữ khay cát sạch, duy trì môi trường khô ráo và kiểm soát việc mèo tiếp xúc với nguồn lây. Nếu mèo tiêu chảy kéo dài, đặc biệt là mèo con, nên đưa đến cơ sở thú y để xét nghiệm và xác định nguyên nhân.